(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.107. అధ్యాయః 107
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి గణవృద్ధిప్రకారాదికథనం॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-107-0x(5622)(68951)
బ్రాహ్మణక్షత్రియవిశాం శూద్రాణాం చ పరంతప।
ధర్మవృత్తం చ విత్తం చ వృత్త్యుపాయాః ఫలాని చ॥ 12-107-1(68952)
రాజ్ఞాం వృత్తం చ కోశం చ కోశసంచయనం జయః।
అమాత్యగుణవృత్తిశ్చ ప్రకృతీనాం చ వర్ధనం॥ 12-107-2(68953)
షాంగుణ్యగుణకల్పశ్చ సేనానీతిస్తథైవ చ।
దుష్టస్య చ పరిజ్ఞానమదుష్టస్య చ లక్షణం॥ 12-107-3(68954)
సమహీనాధికానాం చ యథావల్లక్షణం చ యత్।
మధ్యమస్య చ తుష్ట్యర్థం యథా స్థేయం వివర్ధతా॥ 12-107-4(68955)
క్షీణగ్రహణవృత్తిశ్చ యథా ధర్మం ప్రకీర్తితం।
లఘునాఽదేశరూపేణ గ్రంథయోగేన భారత॥ 12-107-5(68956)
విజిగీషోస్తథా వృత్తముక్తం చైవ తథైవ తే।
గణానాం వృత్తిమిచ్ఛామి శ్రోతుం మతిమతాం వర॥ 12-107-6(68957)
యథా గణాః ప్రవర్ధంతే న భిద్యంతే చ భారత।
అరీంశ్చ విజిగీషంతే సుహృదః ప్రాప్నువంతి చ॥ 12-107-7(68958)
భేదమూలో వినాశో హి గణానాముపలక్షయే।
మంత్రసంవరణం దుఃఖం బహూనామితి మే మతిః॥ 12-107-8(68959)
ఏతదిచ్ఛాంయహం శ్రోతుం నిఖిలేన పరంతప।
యథా చ తే న భిద్యేరంస్తచ్చ మే వద భారత॥ 12-107-9(68960)
భీష్మ ఉవాచ। 12-107-10x(5623)
గణానాం చ కులానాం చ రాజ్ఞాం భరతసత్తమ।
వైరసందీపనావేతౌ లోభామర్షౌ నరాధిప॥ 12-107-10(68961)
లోభమేకో హి వృణుతే తతోఽమర్షమనంతరం।
తతో హ్యమర్షసంయుక్తావన్యోన్యజనితాశయౌ॥ 12-107-11(68962)
చారమంత్రబలాదానైః సామదానవిభేదనైః।
క్షయవ్యయభయోపాయైః ప్రకర్షంతీతరేతరం॥ 12-107-12(68963)
తత్రాదానేన భిద్యంతే గణాః సంఘాతవృత్తయః।
భిన్నా విమనసః సర్వే గచ్ఛంత్యరివశం భయాత్॥ 12-107-13(68964)
భేదే గణా వినశ్యుర్హి భిన్నాస్తు సుజయాః పరైః।
తస్మాత్సంఘాతయోగేన ప్రయతేరన్గణాః సదా॥ 12-107-14(68965)
అర్థాశ్చైవాధిగంయంతే సంఘాతబలపౌరుషైః।
బ్రాహ్మాశ్చ మైత్రీం కుర్వంతి తేషు సంఘాతవృత్తిషు॥ 12-107-15(68966)
జ్ఞానవృద్ధాః ప్రశంసంతి శుశ్రూషంతః పరస్పరం।
వినివృత్తాభిసంధానాః సుఖమేధంతి సర్వశః॥ 12-107-16(68967)
ధర్మిష్ఠాన్వ్యవహారాంశ్చ స్థాపయంతశ్చ శాస్త్రతః।
యథావత్ప్రతిపశ్యంతో వివర్ధంతే గణోత్తమాః॥ 12-107-17(68968)
పుత్రాన్భ్రాతృన్నిగృహ్ణంతో వినయంతశ్చ తాన్సదా।
వినీతాంశ్చ ప్రగృహ్ణంతో వివర్ధంతే గణోత్తమాః॥ 12-107-18(68969)
చారమంత్రవిధానేషు కోశసంనిచయేషు చ।
నిత్యయుక్తా మహాబాహో వర్ధంతే సర్వతో గణాః॥ 12-107-19(68970)
ప్రాజ్ఞాంశ్చారాన్మహోత్సాహాన్కర్మసు స్థిరపౌరుషాన్।
మానయంతః సదా యుక్తా వివర్ధంతే గణా నృప॥ 12-107-20(68971)
ద్రవ్యవంతశ్చ శూరాశ్చ శస్త్రజ్ఞాః శాస్త్రపారగాః।
కృచ్ఛ్రాస్వాపత్సు సంమూఢాన్గణాః సంతారయంతి తే॥ 12-107-21(68972)
క్రోధో భేదో భయం దండః కర్షణం నిగ్రహో వధః।
నయత్యరివశం సద్యో గణాన్భరతసత్తమ॥ 12-107-22(68973)
తస్మాన్మానయితవ్యాస్తే గణముఖ్యాః ప్రధానతః।
లోకయాత్రా సమాయత్తా భూయసీ తేషు పార్థివ॥ 12-107-23(68974)
మంత్రగుప్తిః ప్రధానేషు చారశ్చామిత్రకర్శణ।
న గణాః కృత్స్నశో మంత్రం శ్రోతుమర్హంతి భారత॥ 12-107-24(68975)
గణముఖ్యైస్తు సంభూయ కార్యం గణహితం మిథః॥ 12-107-25(68976)
పృథగ్గణస్య భిన్నస్య వితతస్య తతోఽన్యథా।
అర్థాః ప్రత్యవసీదంతి తథాఽనర్థా భవంతి వ॥ 12-107-26(68977)
తేషామన్యోన్యభిన్నానాం స్వశక్తిమనుతిష్ఠతాం।
నిగ్రహః పండితైః కార్యః క్షిప్రమేవ ప్రధానతః॥ 12-107-27(68978)
కులేషు కలహా జాతాః కులవృద్ధైరుపేక్షితాః।
గోత్రస్య నాశం కుర్వంతి గణభేదస్య కారకం॥ 12-107-28(68979)
ఆభ్యంతరం భయం రక్ష్యమసారం బాహ్యతో భయం।
ఆభ్యంతరం భయం రాజన్సద్యో మూలాని కృంతతి॥ 12-107-29(68980)
అకస్మాత్క్రోధమోహాభ్యాం లోభాద్వాఽపి స్వభావజాత్।
అన్యోన్యం నాభిభాషంతే తత్పరాభవలక్షణం॥ 12-107-30(68981)
జాత్యా చ సదృశాః సర్వే కులేన సదృశాస్తథ।
న చోద్యోగేన బుద్ధ్యా వా రూపద్రవ్యేణ వా పునః॥ 12-107-31(68982)
భేదాచ్చైవ ప్రదానాచ్చ నాంయంతే రిపుభిర్గణాః।
తస్మాత్సంఘాతమేవాహుర్గణానాం శరణం మహత్॥ ॥ 12-107-32(68983)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి రాజధర్మపర్వణి సప్తాధికసతతమోఽధ్యాయః॥ 107॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-107-5 క్షీణస్య గ్రహణం వృత్తిర్జీవికా చ। లధునా సుగమేన। ఆదేశరూపేణోపదేశాత్మకేన॥
12-107-6 గణానాం శూరజనస్తేమానాం॥
12-107-11 ఏకో రాజా లోభం వృణుతే। గణస్తదాఽస్మభ్యం న దదాతీ త్యమర్షం వృణుతే॥
12-107-12 ఇతరేతరం గణా రాజానశ్చ ప్రకర్షంతి॥
12-107-14 సంఘాతయోగేనైకమత్యప్రయోగేణ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.